Model çalışmalarınızda en çok ihtiyaç duyacağınız malzemeler ; Maket bıçağı- El tipi kıl testeresi-metal cetvel-küçük bir mengene-küçük işkenceler-mandallar –cımbız-değişik tipte kağıt zımparalar(su ve ağaç zımparaları)-cam çivisi-toplu iğne-küçük bir çekiç-küçük birer yan keski,pense ve testere-statik bir model yapacaksanız ahşap tutkalı,yüzer bir model yapmayı düşünüyorsanız deniz tutkalı-avuç içi ağaç rendesi-kaliteli japon yapıştırıcı-amaca göre boya ve vernik.
Ve en önemlisi rahatça çalışabileceğiniz bir ortam.
** Deniz tutkalı ile çalışırken mutlaka elinizi saran ince bir eldiven kullanın. Deniz tutkalı elinize bulaşırsa,siyah lekeler bırakır ve uzun süre çıkmaz.Yine de elinize bulaştırırsanız
hemen selilozik tiner ve bez yardımı ile silin.
** Japon yapıştırıcı ince detaylarda en büyük yardımcınız olacak.Fakat kullanırken dikkatli olun.Elinize bulaşmasına izin vermeyin. Şayet bulaşırsa elinizi ovalamadan su ile yıkayın.
İlk önce yapmak istediğiniz tipte bir modelin planını edinmenizi öneririm. Yeni başladığınız için bu plan ne kadar detaylı olursa size o kadar faydalı olacaktır.
Yaptığınız modeller çoğaldıkça el beceriniz ve yaratıcılığınız artacak ve belki ilerde kendi hayalinizde canlandırdığınız bir modeli çizecek ve yapacaksınız.
İlk modeliniz bir kalyon veya tarihi bir yelkenli gibi detay içeren, hata telafisi zor bir model yerine, boyalı bir model olsun. Boyalı bir modelde tekne kaplamasında yapacağınız hataları macun ve dolgu ile giderebilirsiniz . Böylece hem işin mantığını kavrar tecrübe edinirsiniz hem de daha ilk modelde hevesinizin kırılmasını önlersiniz.
Artık yapıma aşamasını anlatmaya başlayabiliriz;
Tekne iskeletini oluşturan parçalar POSTALAR ve OMURGADIR.(şek-1ve2)
Postalar ve omurga çizimlerini planınızdan fotokopi ile çoğaltıp,çok düzgün bir şekilde kesin.
Bu çizimleri kontra plak üzerine yapıştırarak çok dikkatlice kıl testeresi ile keseceksiniz.
*** Kotraplak olarak, kavak kotraplak kullanmanızı tavsiye ederim. Yumuşak olduğu için kesimde zorlanmassınız. Kalınlık model ölçeğine göre değişir. Planlar büyük ihtimalle size bu konuda yol gösterecektir.(1m boya kadar olan modellerde 4-5-6mm)
Postaları, omurga üzerine dikkatlice yerleştirip yapıştırın.(şek-3) Unutmayın postalar ve omurgaların kesiminde ne kadar hassas davranırsanız kaplama aşamasında o kadar az sorun yaşarsınız.
Sarma işlemine geçmeden önce omurganın en alt kısmını iki tahta arasına sıkıştırırsanız sarma işlemi sırasında teknenin sağa veya sola çarpılmasını önlemiş olursunuz. Omurgayı kesmeden önce,sarma işleminden sonra tıraşlamak üzere bırakacağınız fazlalık bu işlem için size kolaylık sağlayacaktır.(şek-4)
Sarma yani kaplama işlemi için daha önceden modelin ölçüsüne göre hazırlanmış çıtalara ihtiyaç vardır. Bunların uzunluğu model boyudan 10 cm kadar uzun olmalıdır. Kaplama tahtaları genel olarak 2x5 mm kesitli kullanılmakla beraber modelin boyu bu kesitin değişikliğini gerektirebilir. Bu çıtaları arzu ettiğiniz ağaçtan kendiniz kesebilir,(modelciler için satılan minyatür motorlu daire testereniz olmalı) ya da bir marangoza kestirebilirsiniz.
Kaplamada dikkat edilecek bir başka nokta ise baş ve kıç taraftaki eğimlerdir. Gemi kaplaması bir bütün oluşturduğu için baştan kıça doğru bir eğim gerektirir. Yeni başlayan bir modelci en çok bu eğimleri vermekte zorlanır. Bunu işi en iyi yapmanın iki aşaması vardır.
Tek bir parça halinde gelen kaplama tahtası başta kendini sağlamca tutacak bir parçaya ihtiyaç duyacaktır. Baş tarafa bir dolgu parçası koyarak bunu halletmeniz gerekir. Baş tarafa kat kat koyup sonra tıraşlayacağınız kavak, çam, ıhlamur,balsa gibi ağaçlar bunun için idealdir. Bu uygulama yuvarlak hatlı ise geminin kıç tarafı içinde geçerlidir. (sek-5)
İkinci aşama, kaplama çıtalarının eğim tarafına gelen kısımlarını, kaplamaya başlamadan önce ılık su içerisinde bir süre bekletmektir. Böylece kaplama sırasında yumuşamış olan çıtalara çok daha kolay hükmedebilirsiniz. Önceleri bu eğme bükme işleri sizi zorlayacaktır. Eliniz alıştıkça üstesinden daha rahat geleceksiniz.
İlk yaptığınız modellerin kaplamalarını beğenmeyebilirsiniz. Bu çok doğaldır. Bir çok modelci bu aşamada hevesi kırılıp modeli yarım bırakır. Yanlış olan işte budur.
Unutmayın ki her işin başlangıcında karşılaşılan zorluk modelcilik içinde geçerlidir ve hatta daha da fazladır.
Bu hazırlıklardan sonra artık kaplama işine başlayabilirsiniz .
Kaplama işine ana güverte hizasından başlayacaksınız. Çıta üzerine tutkal sürdükten sonra bunu postalar üzerine ince cam çivisi ile çakarak tutturabilirsiniz. Uygun yerlerde mandal,küçük işkenceler de yardımcınız olabilir. Burada dikkat edilecek en önemli husus kaplama işinin sürekli bir tarafta yapılmamasıdır.En uygunu bir sıra kaplama yaptıktan sonra diğer tarafa geçmek burada da bir sıra kapladıktan sonra tekrar diğer tarafa geçmek ve bu işlemi böylece devam ettirmektir.
Böylece kuruyan tahtaların,modeli bir tarafa doğru çekmesini önlenmiş olursunuz.
Kaplama çıtalarının çok güzel bir şekilde birbirleri üzerine binmesi, aralarında boşluk
kalmaması modelinizin ne kadar usta işi olduğunu gösterir. Boyalı bir model yapıyorsanız burada oluşan hataları dolgu ve macun ile giderebilirsiniz. Fakat vernik süreceğiniz bir kalyon modelinde böyle bir şansınız kalmaz. Sağ ve sol kaplamaların birbirine Baş ve kıç kısımlara doğru kaplama çıtalarını inceltmek zorunda kalabilirsiniz. Teknenin formu bu konuda sizi yönlendirir hatta zorlar.(sek-6)
Kapladığınız çıtalar yapıştıkça üzerindeki çivileri sökün bu daha rahat çalışmanızı sağlar.
Kaplama bittikten sonra sıra tesviye işine gelmiştir. El rendesi ve zımpara ile tesviye işlemini yapın. Yüzey mümkün olan en pürüzsüz şekilde olmalı. (Güverte kaplaması da aynı gövde kaplaması tekniği ile yapılır)
Zımpara işleminde en önemli husus işlem sırasıdır. Önce kalın kumlu zımpara ile zımparalama işlemi yapılır ve ince kumlu zımpara kağıdı ile işlem devam eder. En son kat zımpara mümkün olan en ince olan ile yapılır. (örneğin 1000 no)
** Boyalı bir modelde derin hatalar varsa çelik macun yada ahşap macunu ile bu hataları doldurup zımparadan sonra astar boya ve mat boya kullanarak son kat boyama işlemi yapın.
Özel yatlar hariç parlak boya kullanmayın.
**Tarihi bir kalyon çalışmasında önce dolgu vernik uygulanır. Çok ince bir zımparadan sonra
mat vernik uygulaması yapılır. Hiçbir şekilde parlak vernik sürmeyin.
** Boya ve vernikler sentetik ve selilozik olarak iki değişik yapıda satılırlar. Sentetik bir boya veya vernik üzerine kesinlikle selilozik bir boya veya vernik sürmeyin. Selilozik yapı sentetik yapıyı bozar ve kabartır. Bütün emeğiniz perişan olur.
Modelin en önemli safhası olan gövde inşası aşamalarının en önemli yönlerini özet olarak anlattık.
Detay çalışmaları modelimizin ihtişamını ön plana çıkaracak en önemi aşamadır.
Bunlar model tipine göre kamara,direk,top,yelken,dümen,filika,çapa,makaralar,ip donanımı,kürek vb. olabilir bu detayların yapımında planlar yol gösterici olabilir. Fakat modelcinin kendi kendine geliştirdiği teknikler ve yaratıcılığı bu konuda en belirleyicidir.
Ben sizlere burada sadece başlangıç için gerekli pazı pratik bilgiler vermeye çalıştım.
Detay yapımlarını da içeren bilgileri zamanla sizlere web sitemden ulaştırmaya çalışacağım.
Özellikle takıldığınız konular olursa bana yazınız.
Unutmayın.
MODELCİLİK=SABIR
BAŞARILAR.
CANER ERDEM